Co zrobić, gdy pies nie może się załatwić?

Opiekunowie psów dobrze wiedzą, że regularność wypróżnień czworonoga to ważny wskaźnik stanu zwierzęcia. Jeśli Twój pupil nie może się załatwić mimo kilku spacerów, lepiej tego nie bagatelizuj. Ten z pozoru błahy problem potrafi przerodzić się w poważne kłopoty zdrowotne. W poniższym artykule bierzemy na tapet zaparcie u psa – objawy, przyczyny i pierwsze działania, które należy podjąć.

Dlaczego pies nie może się załatwić – co dzieje się w jego jelitach?

Zdrowy pies oddaje stolec 1-3 razy dziennie. Kał powinien mieć zwartą konsystencję, być łatwy do podniesienia i nie zawierać śladów krwi ani śluzu. Jeśli pies nie robi kupy przez ponad 48 godzin, to wyraźny sygnał, że dzieje się coś niepokojącego.

Co zaburza perystaltykę jelit?

Problemy z wypróżnianiem u psa mają wiele przyczyn i nie zawsze wynikają wyłącznie z diety. Najczęstsze powody to:

• zbyt mała ilość błonnika w diecie – karma uboga w błonnik spowalnia pracę jelit, przez co treść pokarmowa przesuwa się przez nie zbyt wolno, a stolec twardnieje, zanim pies zdąży go wydalić,
• odwodnienie – przy niedoborze płynów stolec staje się suchy i trudny do wydalenia,
• brak ruchu – regularna aktywność fizyczna pobudza perystaltykę jelit. Mało aktywne psy lub czworonogi w trakcie rehabilitacji po operacji mogą mieć trudności z regularnym wypróżnianiem,
• połknięcie ciał obcych – kości, zabawki lub fragmenty materiałów mogą blokować jelita. Taka sytuacja wymaga natychmiastowej interwencji,
• stres lub zmiana otoczenia – podróż, przeprowadzka czy nowe zwierzęta w domu wpływają na układ pokarmowy i mogą wywołać krótkotrwałe zaparcie nawet u zdrowego psa,
• choroby – neurologiczne, ortopedyczne, problemy z gruczołami okołoodbytowymi, jelitami lub układem nerwowym,
• leki – niektóre środki przeciwbólowe, leki przeciwhistaminowe czy preparaty z żelazem zwalniają pracę jelit. Jeśli zaparcie pojawiło się w trakcie terapii, warto wspomnieć o tym weterynarzowi.

Zaparcie u psa – na co zwrócić uwagę?

Nie zawsze od razu widać, że pies nie może się załatwić. Czasami objawy są subtelne i łatwo je przeoczyć. Im szybciej je zauważysz, tym łatwiej poradzisz sobie z problemem bez konieczności leczenia szpitalnego. Zwrócić uwagę na:

• wielokrotne kucanie i wstawanie podczas spaceru, 
• oddawanie twardych, suchych grudek, zamiast normalnie uformowanego stolca, 
• utratę apetytu,
• stolec pokryty śluzem lub ze śladami krwi,
• napięty lub bolesny przy dotyku brzuch,
• wymioty,
• wzmożone wylizywanie okolic odbytu.

Pojedyncze zaparcie mijające w ciągu doby lub dwóch rzadko jest powodem do niepokoju. Problem zaczyna się, gdy objawy trwają dłużej niż 48-72 godziny albo towarzyszą im wymioty, apatia i silny ból brzucha.

Sposoby na zaparcia u psa

Zaparcia u psa – co robić, jeśli problem nie trwa długo i poza trudnościami z wypróżnieniem Twój pupil zachowuje się normalnie?

1. Zwiększ ilość wody – zapewnij zwierzęciu stały dostęp do świeżej wody, możesz też dodać ją do karmy.
2. Przejdź na mokrą karmę zamiast suchej – mokra karma zwiększa ilość wody dostarczanej z pożywieniem.
3. Zwiększ ilość błonnika w diecie – dodaj niewielką ilość błonnika, np. gotowaną dynię lub marchew.
4. Wyjdź z psem na dłuższy spacer – ruch pobudza perystaltykę jelit. Spokojny, dłuższy o 20-30 minut spacer może wystarczyć, żeby pies się wypróżnił. Pozwól mu eksplorować i wąchać we własnym tempie.
5. Podaj psu łyżeczkę oleju roślinnego – olej z łososia lub lniany (dla psa średniej wielkości ok. łyżeczka dziennie) delikatnie smaruje przewód pokarmowy i ułatwia pasaż stolca. Nie przekraczaj tej ilości, bo olej w nadmiarze wywołuje biegunkę.

Te domowe sposoby na zaparcia u psa zazwyczaj wystarczają, jeśli kłopoty z wypróżnianiem mają łagodny przebieg i wynikają z chwilowych zaburzeń.

Czego nie robić przy zaparciach u psa?

Przede wszystkim nie podawaj zwierzęciu środków przeczyszczających przeznaczonych dla ludzi. Mogą one wywołać gwałtowną biegunkę, odwodnienie i zaburzenia elektrolitowe. Nie próbuj też pomóc psu, podając mu gotowane kości – rozpadają się one na ostre fragmenty, które mogą zatkać jelita lub je perforować. Co najważniejsze, nie bagatelizuj stanu swojego psa. Czekanie powyżej 72 godzin bez konsultacji weterynaryjnej zwiększa ryzyko poważnych powikłań, w tym niedrożności jelit.

Kiedy zaparcie u psa jest groźne i wymaga wizyty u weterynarza?

Kiedy zaparcie u psa jest groźne? Lepiej znać odpowiedź na to pytanie zawczasu, a nie dopiero wtedy, gdy będzie za późno. W niektórych sytuacjach zwlekanie z wizytą u specjalisty zagraża życiu zwierzęcia. Jedź do kliniki weterynaryjnej natychmiast, jeśli:

• pies nie oddał stolca przez więcej niż 72 godziny mimo zastosowanych domowych sposobów,
• pojawiają się wymioty – szczególnie wielokrotne lub o treści kałowej. Może to wskazywać na niedrożność mechaniczną przewodu pokarmowego, a nie zwykłe zaparcie,
• pies jest apatyczny, nie wstaje z posłania i nie reaguje na wezwanie,
• brzuch jest wzdęty, napięty i bolesny przy dotyku,
• zwierzę skamle lub warczy przy dotyku brzucha,
• podejrzewasz, że pupil połknął ciało obce, np. skarpetę, sznurek, kawałek zabawki, kość,

Niedrożność jelit to stan zagrożenia życia. Bez leczenia, często chirurgicznego, prowadzi do martwicy jelita, sepsy i śmierci zwierzęcia w ciągu kilkunastu godzin. Lepiej pojechać do weterynarza niepotrzebnie niż czekać za długo.

Jak wygląda leczenie weterynaryjne?

Weterynarz zaczyna od wywiadu i badania palpacyjnego brzucha. Najczęściej zleca też RTG lub USG jamy brzusznej, które pozwala ocenić stopień wypełnienia jelit i wykryć ewentualne ciała obce.

Przy lekkim zaparciu stosuje doustne środki przeczyszczające w dawkach weterynaryjnych, połączone z zaleceniami dietetycznymi i zwiększoną podażą wody. Przy cięższym zaparciu wykonuje lewatywę w klinice, niekiedy w sedacji, żeby bezpiecznie usunąć zalegającą treść jelitową. Przy niedrożności lub ciele obcym konieczna jest operacja chirurgiczna. Jeśli przyczyna leży w przeroście prostaty, guzie lub niedoczynności tarczycy, leczenie koncentruje się na źródle problemu, bo samo usunięcie zaparcia daje jedynie krótkotrwałą ulgę.

Jak zapobiegać problemom z wypróżnianiem u psa na co dzień?

Właściwa dieta to najprostszy sposób, żeby zadbać o regularność wypróżnień czworonoga. Dlatego sprawdzaj skład karmy i wybieraj te z odpowiednią ilością błonnika. Zwróć także uwagę na jakość białka, ponieważ ciężkostrawne składniki obciążają układ pokarmowy. Znaczenie ma również regularność posiłków (nieregularne karmienie zaburza rytm wypróżnień) oraz dostosowanie pożywienia do wieku i poziomu aktywności psa (szczeniak ma zupełnie inne potrzeby niż senior). Zmiana diety powinna przebiegać stopniowo. Nagłe przejście na nową karmę może pogłębić problemy, zamiast je rozwiązać.

Oprócz tego liczy się też:

• stałe nawodnienie – pies musi mieć dostęp do świeżej wody przez całą dobę,
• podawanie probiotyków – preparaty probiotyczne dla psów wspierają zdrową mikroflorę jelit, co przekłada się na regularność wypróżnień i lepszą konsystencję stolca. Warto wprowadzić je do diety psa szczególnie w trakcie antybiotykoterapii lub przy nawracających zaparciach,
• regularne spacery o stałych porach – uczą jelita rytmicznej pracy i tworzą przewidywalny rytm wypróżnień. U starszych psów delikatny masaż brzucha zgodnie z ruchem wskazówek zegara po posiłku dodatkowo pobudza perystaltykę,
• kontrola prostaty u niekastrowanych samców po 6 roku życia – jej przerost to jedna z najczęstszych przyczyn narastających trudności z defekacją u starszych psów.

Zaparcia u psa – podsumowanie

Pies, który nie może się załatwić, to pies w dyskomforcie. Za tą dolegliwością może stać drobna, łatwa do naprawienia przypadłość, ale też poważna choroba wymagająca szybkiej reakcji. Najważniejsza jest obserwacja rytmu wypróżnień swojego psa i reagowanie na niepokojące sygnały. Lepiej nie zwlekać z wizytą u weterynarza, gdy objawy się nasilają lub trwają zbyt długo. Dobra dieta z odpowiednią ilością błonnika, stały dostęp do świeżej wody, regularna aktywność i prewencyjne kontrole u weterynarza to najlepsze, co można zrobić, żeby problemy z wypróżnianiem u psa należały do rzadkości, albo nie pojawiały się wcale.